Gri Pasaport (Hizmet Pasaportu) Nedir? Kimlere Verilir?
Gri pasaport, yurt dışına belirli bir görev kapsamında çıkan kişilere verilen özel bir pasaport türüdür. Bu pasaport, görev süresiyle sınırlı olarak düzenlenir ve kullanım amacı dışına çıkılamaz.
Uluslararası seyahatlerde pasaport türleri, kişinin statüsüne ve seyahat amacına göre değişir. Bordo pasaport herkesin kullandığı standart belgeyken bazı özel durumlar için farklı renk ve haklara sahip pasaportlar düzenlenir. Bunlardan biri, resmi görevlerle yurt dışına çıkan kişilere yönelik olarak verilen hizmet damgalı pasaporttur. Yani gri pasaport, devlet kurumları tarafından görevlendirilen bireylerin resmi işlerini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır ve belirli sürelerle sınırlı kalır.
Pasaport, görev sahibinin yanı sıra eşine, reşit olmayan çocuklarına ve belirli şartları sağlayan reşit çocuklarına da düzenlenir. Görev süresi esas alınarak verildiğinden sadece resmi seyahatlerde kullanılmak üzere tasarlanır, özel amaçlı kullanımlarda kısıtlamalar bulunur. Peki, gri pasaport ne tür ayrıcalıklar sağlar? Nasıl alınır?
Gri Pasaport Nasıl Alınır?
Gri pasaport olarak bilinen hizmet pasaportu, resmi görevler için yurt dışına çıkacak kişilere düzenlenen belgedir. Pasaportu almak için öncelikle görevlendirilen kurumun resmi bir yazı hazırlaması şarttır. Alım süreci ise kurumun talebiyle başlar, çünkü bireysel başvuru kabul edilmez. Alacak kişi, hükümet, belediye veya uluslararası kuruluş gibi resmi bir kurum tarafından vazifelendirilmelidir. Dolayısıyla görevlendirme, pasaportun temel dayanağıdır, belgenin süresi görev süresiyle sınırlıdır.
Kurumun Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne resmi yazı göndermesiyle pasaport başvurusu resmi olarak başlar. Yazıda görev detayları, süresi, pasaport talep edilen kişilerin bilgileri mutlaka olmalıdır. Kurum yazısı onaylandıktan sonra gri pasaport başvuru süreci bireysel aşamaya geçer. Yani artık onaylı yazı ile birlikte Nüfus Müdürlüğüne gidebilirsiniz. Başvuru sırasında kimlik belgesi, biyometrik fotoğraf ve diğer gerekli evrakları sunmanız yeterlidir. Eğer eş ve çocuklar için de talep ediyorsanız onların evraklarını da eklemelisiniz.
Başvuru kabul edilirse pasaport basılmak için hazır demektir. e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz ancak bazı durumlarda, özellikle yoğun dönemlerde, gri pasaport randevu alınması gerekebilir. Randevu, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden online olarak alınabilir. Başvuru gününde de evrak teslimi yapabilirsiniz. Başvuru sırasında harç / defter bedeli istenir ama bazı kurumlar bu masrafları kendi karşılar.
Pasaport hazır olduğunda SMS veya e-posta ile bildirilir. Daha sonra Nüfus Müdürlüğünden ya da anlaşmalı kargo ile teslimat yapılır. Toplam süre, onaydan teslimata kadar 1-2 hafta sürer, ancak acil durumlarda hızlandırılabilir. Gri pasaport süresi genellikle 1 ila 3 yıl arasında olsa da görev bitiminde iade edilmelidir. En önemlisi ise pasaportun sadece resmi seyahatlerde kullanılabilir olmasıdır. Yani özel amaçlı kullanımlarda diplomatik sorunlar doğurabilir. Süreç boyunca gizlilik ve doğruluk esastır, çünkü pasaport devlet güvenliğiyle bağlantılıdır.
Gri Pasaport için Gerekli Evraklar
Hizmet damgalı pasaport başvurusu sırasında eksiksiz evrak sunulması, işlemlerin tamamlanması açısından önemlidir. Pasaport resmi görevlendirme üzerine verildiği için belgeler hem bireysel kimlik doğrulaması hem de görev onayını kapsar. Başvuru yapan kişinin kamu görevlisi olup olmaması, reşit olup olmaması veya engelli durumuna göre bazı ek belgeler istenebilir. Tüm evraklar güncel ve geçerli olmalıdır, aksi takdirde işlem askıya alınır veya reddedilir. Ödeme işlemleri ise sistem üzerinden otomatik kontrol edildiği için makbuz taşımanız gerekmez. Gri pasaport gerekli belgeler ise şunlardır:
Talep Formu: Kurum tarafından düzenlenir, başvuru tarihinden başlayarak 60 gün geçerliliği bulunur.
Görev Onayı Belgesi: Kamu görevlisi olmayanlar için zorunludur, kurumun resmi yazısı ile görevlendirme detaylarını içerir.
Kimlik Belgesi: T.C. kimlik kartı / resmi nitelikte geçici kimlik belgesi.
Biyometrik Fotoğraf: Güncel, ICAO standartlarına uygun çekilmiş olmalı. 1 adet yeterlidir.
Pasaport Defter Bedeli Ödemesi: Her yıl Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen defter bedeli ödenmelidir. Ödeme vergi daireleri, PTT, anlaşmalı bankalar veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi üzerinden yapılır. Sistemde otomatik göründüğü için dekont istenmez.
Eski Pasaportlar: Daha önce alınmış, iptal edilmemiş geçerli / geçersiz tüm pasaportlar getirilmelidir.
Muvafakatname: Anne ve babadan biri gelemeyecekse noterden alınmış muvafakatname zorunludur.
Öğrenci Belgesi (Çocuklar İçin): Ebeveyn hakkından hizmet pasaportu alacak reşit olmayan çocuklar için öğrenci belgesi istenir. Sistemde doğrulanabiliyorsa belge aranmaz, öğrenci olmayan çocuklar 18 yaşına kadar pasaport alabilir.
Sağlık Kurulu Raporu (Engelli Ergin Çocuklar İçin): Engelli ergin çocuklar için sürekli bakıma muhtaç, ağır engelli veya %50 ve üzeri engel oranlı süresiz sağlık kurulu raporu ibraz edilmelidir.
Gri Pasaport Avantajları
Gri pasaport, standart bordo pasaporta göre belirgin kolaylıklar ve ayrıcalıklar sunar. Görev gereği seyahat eden bireylerin işlemlerini hızlandırırken aynı zamanda maddi yükü azaltmayı ve uluslararası hareketliliği artırmayı amaçlar. Özellikle kamu personeli, belirli sivil toplum kuruluşu çalışanları, aile bireyleri için tasarlanan gri pasaport, resmi statüye dayalı olarak farklı prosedürlere tabi tutulur. Avantajları da hem bireysel hem de aile düzeyinde seyahat konforunu yükseltir, resmi görevlerin daha etkin yürütülmesine katkı sağlar. Gri pasaportun başlıca avantajları şunlardır:
Birçok ülke gri pasaport sahiplerine vizesiz giriş hakkı tanır ve vize başvuru sürecini hızlandırır. Özellikle kısa süreli resmi ziyaretlerde zaman kazandırır, bürokratik engelleri minimuma indirir.
Bazı ülkelerde vize harcı alınmaz veya indirimli uygulandığından seyahat masraflarını önemli ölçüde düşürür.
Gri pasaport sahipleri, her çıkışta ödenen yurt dışı çıkış harcından muaftır. Sık seyahat edenler için yıllık tasarruf sağlar.
Görev sahibinin eşi, reşit olmayan çocukları, belirli şartları sağlayan reşit çocukları da aynı pasaport türüne sahip olabilir, böylece ailece resmi seyahatlerde kolaylık sağlanır.
Başvuru ve yenileme süreçleri resmi görevlendirme nedeniyle daha hızlı işler, acil durumlarda öncelik tanınabilir.
Pasaportun resmi niteliği, sınır geçişlerinde ve konsolosluk işlemlerinde ek kolaylık sağlar.
Gri Pasaport Hangi Ülkelerde Geçerli?
Hizmet damgalı pasaport, resmi görev amacıyla düzenlendiğinden birçok ülkede vize muafiyeti veya kolaylığı sağlar. Gri pasaport vizesiz ülkeler listesi, diplomatik ilişkiler, karşılıklı anlaşmalara göre belirlenir, zamanla güncellenebilir. Dolayısıyla seyahat öncesi Dışişleri Bakanlığı’nın güncel vize bilgilerini kontrol etmek gerekir.
Avrupa
Schengen Bölgesi ülkelerinin büyük çoğunluğu (Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsveç, Norveç vb.) gri pasaport sahiplerine 180 gün içinde 90 güne kadar vizesiz giriş hakkı tanır. İrlanda, İsviçre, Polonya, Çekya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan da vizesiz veya kolay vize uygulaması yapar. Yunanistan ve bazı Balkan ülkeleri (Sırbistan, Bosna-Hersek, Arnavutluk) için de vize gerekmez.
Asya
Japonya, Güney Kore, Singapur, Malezya, Tayland, Endonezya, Filipinler, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman gibi ülkeler gri pasaport sahiplerine vizesiz giriş imkânı sunar. Çin, Hindistan, Suudi Arabistan için ise vize alınması gerekir, ancak bazı durumlarda kolaylaştırılmış prosedür uygulanabilir.
Amerika
ABD için gri pasaport sahipleri vize muafiyeti kapsamında değildir ve B1/B2 vizesi alınması gerekir. Kanada, Meksika, Brezilya gibi ülkelerde vize şartı devam ederken Arjantin, Şili gibi bazı Güney Amerika ülkeleri vizesiz girişe izin verir.
Afrika ve Okyanusya
Güney Afrika, Tunus, Fas ve Mısır gri pasaport için vizesiz / kapıda vize uygulaması yapar. Avustralya ve Yeni Zelanda için vize zorunludur.
Gri Pasaport Harcı Ne Kadar?
Hizmet damgalı pasaport için harç ücreti alınmaz, çünkü resmi görev nedeniyle düzenlenen bir belge olduğundan harç muafiyeti uygulanır. Ancak pasaport defter bedeli ödenmesi zorunludur. 2026 yılı itibarıyla görev süresince gri pasaport defter bedeli 1.351,00 ₺ olarak belirlenmiştir. Sistemde otomatik göründüğü için ayrıca makbuz taşımak gerekmez. Defter bedeli dışında başka bir harç ya da gri pasaport ücreti talep edilmez.
Gri Pasaport Yurt Dışı Çıkış Harcı Öder mi?
Gri pasaport sahipleri, yurt dışı çıkış harcından muaftır. Muafiyet, pasaportun resmi görev amacıyla verilmesi nedeniyle geçerlidir, her çıkışta ödenen harç alınmaz. Muafiyet, pasaportun kendisiyle birlikte eş ve çocuklar için de düzenlenmiş hizmet pasaportlarında da uygulanır.
Gri pasaport ile resmi görevlerinizi sorunsuz, avantajlı şekilde yerine getirirken uluslararası seyahatlerinizde oluşabilecek beklenmedik risklere karşı da korunmak önemlidir. Türkiye Sigorta, seyahat sağlık sigortası ürünleriyle yurt dışı seyahatleriniz sırasında sağlığınızı güvence altına alır. Türkiye Sigorta güvencesiyle her yolculuğunuzu güvenle tamamlamak için hemen teklif alın.
Gri Pasaport Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Gri Pasaport İle Nerelere Gidilir?
Gri pasaport sahipleri, vizesiz veya kapıda vize ile giriş yapılabilen ülkelere resmi görev kapsamında seyahat edebilir. Özellikle Schengen ülkeleri gibi birçok yerde vize muafiyeti veya kolaylığı sağlanır ancak her ülkenin güncel kuralları değişebileceği için Dışişleri Bakanlığı’nın vize bilgilerini kontrol etmek gerekir.
Gri Pasaport Süresi Ne Kadar?
Hizmet pasaportunun geçerlilik süresi genellikle görev süresiyle sınırlıdır ve en fazla 5 yıl olarak düzenlenir. Görev bitiminde ya da süre dolduğunda iade edilmesi zorunludur.
Gri Pasaport İçin Ne Gerekli?
Gri pasaport almak için kurum tarafından düzenlenen resmi görevlendirme yazısı, Hizmet Damgalı Pasaport Talep Formu, kimlik belgesi, biyometrik fotoğraf ve pasaport defter bedeli ödenmesi gerekir. Reşit olmayanlar ya da kısıtlılar için ek olarak muvafakatname, çocuklar için öğrenci belgesi, engelli çocuklar için sağlık kurulu raporu gibi belgeler de istenebilir.
Gri Pasaport Başvurusu Nereye Yapılır?
Gri pasaport başvurusu, il nüfus müdürlüklerine yapılır. Kurumun resmi yazı ve talep formuyla birlikte randevu alınarak ya da doğrudan gidilerek başvuru tamamlanır.
Araç Muayenesi güncel fiyatları ve ödeme detaylarını öğrenin.
B2B işleyişi ve stratejik uygulama yöntemleri. Merak edilen tüm detaylar.
2026 Gelir vergisi dilimlerini kolayca öğrenin.
Pasaport yenileme nasıl yapılır? Gerekli belgeler ve başvuru adımlarını öğrenin.
Güncel köprü ve otoyol geçiş ücretlerini bu içerikte bulabilirsiniz.
2026 pasaport ücretleri, başvuru adımları ve ödeme yöntemlerini öğrenin.