Karekod (QR Kod) Nedir? Nasıl Okutulur?

Akıllı telefonlar ve dijital teknolojiler bilgi alışverişini inanılmaz derecede hızlandırmıştır. Artık tek bir taramayla web sitelerine ulaşabilir, menüleri görüntüleyebilir, iletişim bilgilerini paylaşabilir veya ödeme yapabilirsiniz. En yaygın iki boyutlu barkod sistemi ise karekod (QR kod) olarak karşınıza çıkar. Zamanla endüstriyel kullanımdan çıkıp günlük hayata yayılmıştır. Çünkü hızlı yanıt verme özelliği, temassız kullanım imkanı ve büyük veri taşıma kapasitesiyle her alana uyum sağlar. Karekod okutma işlemi basit bir kamera taramasıyla saniyeler içinde tamamlanır, yani herhangi bir temas gerekmez. Karekod ile para çekme, transfer gibi finansal işlemler de bu sayede güvenilir ve hızlı şekilde gerçekleşir.

QR Kod Nedir?

QR kod, 1994 yılında Japon şirketi Denso Wave tarafından bulunan bir matrix barkod türüdür. Adı "Quick Response" kelimelerinden gelir ve hızlı yanıt verme özelliğini yansıtır. Karekod olarak da bilinen sistem, geleneksel barkodlara göre daha fazla veri depolayabilir. QR kodlar, sayısal, alfasayısal, bayt veya kanji modlarında veri kodlar. Hata düzeltme seviyeleri sayesinde kısmen hasarlı durumlarda da veri alınabilir. Örneğin; düşük seviyede %7, yüksek seviyede %30 veri kaybını telafi eder. Bu kodlar, Reed-Solomon algoritmasıyla korunur. Tarama sırasında cihaz ise deseni analiz ederek içerdiği bilgileri çıkarır. Günlük hayatta ürün takibinden pazarlamaya kadar geniş yelpazede kullanılır.

Karekod Oluşturma Nasıl Yapılır?

Karekod oluşturma süreci son derece kolay, erişilebilir araçlarla gerçekleştirilebilir. Öncelikle, çevrimiçi platformlar veya mobil uygulamalar üzerinden veri girişi yapılır. Örneğin; bir web sitesi bağlantısı, metin veya ödeme bilgisi eklenerek kod üretilir. İşlem adımları ise şöyle sıralanabilir:

QR kod oluşturma araçları ücretsiz seçenekler sunar. QR kod oluşturma tamamlandığında baskı veya dijital ortamda kullanılabilir. Dinamik kodlar, tek kullanımlık olduğundan ödemelerde sık tercih edilir. Statik kodlar ise sabit bilgiler için idealdir. İşlem, standartlara uygun yapıldığında sorunsuz çalışır. Türkiye'de ödeme amaçlı karekodlar, Merkez Bankası yönetmeliğine göre üretilir.

Karekod Ne İşe Yarar?

QR kod, bilgi depolama ve hızlı erişimde vazgeçilmez bir araçtır. İki boyutlu kod sistemi, küçük bir alanda devasa miktarda bilgi depolar ve akıllı telefon kamerasıyla saniyeler içinde okunur. Tek bir taramayla web sitelerine erişebilir, ürün detaylarına ulaşabilir, dijital menüleri görüntüleyebilir ve etkinlik biletlerini kaydedebilirsiniz. Ayrıca vCard bilgilerini paylaşıp promosyonlara erişebilirsiniz. Günlük hayatta en çok karşılaşılan kullanım şekli temassız iletişimdir. Restoranlarda, kafelerde, müzelerde ya da mağazalarda karekod okutarak menüye, sesli anlatıma, tanıtım videolarına veya ek bilgilere ulaşmak son derece kolaylaşır.

Pandemi süreci bu özelliği daha da vazgeçilmez kılmıştır. Çünkü aşı sertifikalarından check-in işlemlerine kadar temas azaltma amacıyla her yerde kullanılabilir. Finansal işlemler de karekod sayesinde büyük pratiklik kazanır. Örneğin; karekod ile para çekme işlemi, banka uygulamasından oluşturulan tek kullanımlık kodu ATM’ye okutarak kart taşımadan nakit çekmeyi mümkün kılar. Mağazalarda ödeme yaparken de kasa tarafından sunulan karekod açma işlemiyle tutar girildikten sonra transfer anında tamamlanır. Yani QR kod yöntemi kart bilgilerini paylaşma riskini ortadan kaldırır hem hızlı hem de son derece güvenlidir. QR kod, bilgi aktarımından ödeme sistemlerine, pazarlamadan kişisel kullanıma kadar uzanan geniş bir yelpazede zaman kazandırır, güvenliği artırır ve günlük hayatı çok daha akıcı hale getirir.

QR ile Ödeme Nasıl Yapılır?

QR ile ödeme, Türkiye'de Merkez Bankası'nın TR Karekod sistemiyle standartlaştırılmıştır. İşlem, alıcı veya gönderenin kodunu tarayarak başlar. Örneğin; mağazada kasa kodunu okutarak tutar girilmesiyle ödeme işlemine başlayabilirsiniz. QR kod okuma, FAST sistemiyle anlık transfer sağlar. İşyeri tarafından sunulan kodlar, müşterinin uygulamasında taranır. Ortak nokta üzerinden işlem yapılır ama taraflar kimsenin bilgisine erişemez. Kart bilgilerini paylaşmadan güvenli ödeme yapmanızı mümkün hale getirir. Limitler ise bankaya göre değişse de günlük işlemler için pratiktir. Karekod ile para çekme de benzer aşamalardan oluşur. İşlem için yapmanız gerekenler ise şöyledir:

Karekod ile Para Çekme İşlemi

Karekod ile para çekme işlemi, bankacılıkta kart taşımadan nakit elde etmenin en pratik yollarından biridir. Bu işlem için de öncelikle mobil bankacılık uygulamasını açmanız gerekir. Daha sonra para çekme talebini oluşturmalısınız. Talep sonrası sistem, tek kullanımlık bir karekod üretir. Bu kodu ATM’nin kamerasına okutmanız yeterlidir. Sonrasında makine kodu tarar, miktarı doğrular ve nakiti verir. Tüm süreç temassız şekilde gerçekleştiğinden kart bilgilerinin paylaşılma riskini tamamen ortadan kaldırır. Güvenlik açısından dinamik kodlar kullanıldığı için her işlem benzersiz olur. Günümüzde birçok banka bu özelliği sunar ve günlük hayatı hızlandıran pratik bir alternatif haline getirir.

Siz de finansal işlemlerinizdeki olası siber risklere karşı kendinizi korumak ister misiniz? Türkiye Sigorta’nın finansal siber koruma sigortası sayesinde hesaplarınızı ve dijital varlıklarınızı kolayca güvence altına alabilirsiniz.

Karekod Hakkında Sıkça Sorulan Sorular