Haciz Ne Demek?

Haciz, belirli şartların oluşması halinde borçlunun mal, hak ya da alacakları üzerinde uygulanan ve borcun tahsil edilmesini amaçlayan hukuki bir işlemdir. İşlem taşınır ya da taşınmaz mallar, banka hesapları, maaş ve bazı diğer mal varlığı unsurları üzerinde uygulanabilir. Bu kavram hakkında icra takibi bulunan kişiler açısından son derece önemlidir. Hangi mal varlıklarına uygulanabileceğini, mevcut işlemlerin nasıl sorgulanacağını ve borcun ödenmesi halinde haczin nasıl kaldırılacağını bildiğinizde, süreci daha doğru bir şekilde takip edebilirsiniz.

Haciz Nasıl Uygulanır?

Haczin türü ile işlemin niteliğine göre banka hesabındaki para üzerinde bloke uygulanabilir, maaştan belirli oranda kesinti yapılabilir ya da araç ve taşınmaz üzerine şerh konulabilir. Haczedilen mal ya da hak doğrudan her durumda borçlunun elinden alınmaz.

İşlem, borcunu ödemeyen kişinin mal varlığına icra müdürlüğü aracılığıyla yasal olarak el konulması ile başlar. Alacaklı borcunu tahsil etmek için İcra Dairesi üzerinden icra takibi açar. Ardından borçluya ödeme emri gönderilir. Sonrasında da borcu ödemesi için 7 gün süre tanınır. Borçlu 7 gün içinde borca itiraz etmezse ya da ödeme yapmazsa takip kesinleşir. 

Daha sonra alacaklı icra dairesine başvurarak işlem talep eder ve gerekli masrafları öder. İlk olarak banka hesapları, araç ya da tapu gibi haklara elektronik ortamda şerh konulur. Gerekirse adreslere gidilerek fiili haciz yapılır. Haczedilen mallar paraya çevrilerek alacaklıya ödenir.

e-Haciz Nedir?

e-Haciz, söz konusu işlemlerin elektronik sistemler üzerinden gerçekleştirilmesini ifade eder. Özellikle kamu alacaklarının tahsilinde kullanılan uygulama ile banka hesapları ya da araçlar gibi mal varlıklarına elektronik ortamda uygulanabilir. e-Devlet üzerinden banka hesaplarına ve araçlara uygulanan elektronik hacizler ayrı şekilde sorgulanabilir.

Geleneksel Haciz ile e-Haciz Farkı

Geleneksel işlemlerde icra müdürlüğü üzerinden yürütülen süreçte karar ve ilgili işlemler fiziki ya da elektronik icra sistemi üzerinden takip edilebilir. Haczedilecek malın niteliğine göre taşınır ya da taşınmaz mallar üzerinde işlem yapılabilir. Yani temel fark işlemin uygulanma ve bildirilme yöntemidir. Bu ayrım itiraz mercii, ödeme süresi ve izlenecek hukuki yolun doğru belirlenmesine de yardımcı olur. 

e-Hacizde ise özellikle kamu alacaklarında elektronik sistemler kullanılır. Örneğin, banka hesaplarına ya da araçlara yönelik elektronik işlemler ilgili sistemler üzerinden görülebilir. GİB'in ekranında banka ve araç işlemlerine ilişkin ayrı bilgiler sunulur. Bu nedenle her elektronik işlem klasik icra hacziyle aynı süreç anlamına gelmez. Haczin hangi kurum tarafından ve hangi borç nedeniyle uygulandığını öğrenmeniz son derece önemlidir.

Haciz Sorgulama Nasıl Yapılır?

İcra dosyalarınızı kontrol etmek için e-Devlet üzerinden Adalet Bakanlığı hizmetlerine ulaşabilirsiniz. Kamu borçlarından kaynaklanan elektronik bildirileri kontrol etmek için ise Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili hizmetleri kullanılabilir. e-Devlet üzerinde banka hesaplarına uygulanan elektronik haciz sorgulama ile araçlara uygulanan işlemler için de ayrı sorgulama hizmetleri bulunur.

e-Devlet ile Haciz Sorgulama

e-Devlet ile sorgulama yapmak için ilk olarak kimlik doğrulamasının ardından sisteme giriş sağlamanız gerekir. Daha sonra arama alanına haciz yazarak ilgili hizmetleri görüntülemeniz mümkündür.

İcra dosyaları için Adalet Bakanlığı tarafından sunulan Dava Dosyası Sorgulama hizmetinden yararlanabilirsiniz. Kamu kaynaklı bildirileri kontrol etmek için Gelir İdaresi Başkanlığının “Banka Hesaplarına Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama” ve “Araç Haciz Sorgulama” hizmetleri kullanılabilir.

Plakadan Araç Haciz Sorgulama

Araç üzerinde haciz bulunup bulunmadığını öğrenmek için sadece plaka bilgisiyle genel bir sorgulama yapmak her durumda yeterli olmayabilir. e-Devlet üzerinde Türkiye Noterler Birliği tarafından sunulan “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetinden adınıza kayıtlı araçları kontrol edebilirsiniz. Ayrıca GİB tarafından sunulan araçlara uygulanan hizmetlerde de ilgili bilgiler görüntülenebilir.

Araç üzerindeki haciz, yakalama, satışa arz ya da benzeri takyidatların durumunu öğrenmeniz gerekiyorsa ilgili resmi kayıtları kontrol etmeniz gerekir. GİB'in hizmet açıklamalarında araçlara elektronik ortamda konulan ve kaldırılan çeşitli takyidat şerhlerinin görüntülenebildiği belirtilir.

TC ile Haciz Sorgulama

T.C. kimlik numaranız ile doğrudan tek ekrandan bütün haciz türlerini sorgulamanız her zaman mümkün olmayabilir. Bunun nedeni işlemlerin farklı kurumlar ve sistemler üzerinden yürütülmesidir.

e-Devlet'e giriş yaptıktan sonra Adalet Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve gerektiğinde SGK tarafından sunulan ilgili hizmetleri ayrı ayrı kontrol edebilirsiniz. Böylece icra dosyalarınızı, kamu borçlarına bağlı ve SGK kapsamında uygulanan elektronik işlemleri ilgili sistemler üzerinden inceleyebilirsiniz.

Haciz Nasıl Kaldırılır?

Haciz kaldırma için öncelikle hacze neden olan borcun ve işlemin hangi kurum ya da dosya üzerinden yürütüldüğünün belirlenmesi gerekir. Borcun tamamen ödenmesi, yapılandırılması ya da ilgili hukuki şartların oluşması halinde haczin kaldırılması gündeme gelebilir.

e-Haciz kaldırma işlemlerinde borcun ödenmesi sonrasında ilgili kurumun işlemi gerçekleştirmesi gerekir. Haczin haksız ya da hatalı olduğunu düşünüyorsanız ilgili icra dosyası veya kuruma göre itiraz ve hukuki başvuru yollarını değerlendirmeniz gerekir. İşlemin niteliğine göre hukuk uzmanından destek almanız hak kaybı yaşamamanız açısından faydalı olabilir.

Tüm bu işlemler borçların yasal yollarla tahsil edilmesini sağlayan önemli uygulamalar arasında yer alır. Hakkınızda işlem bulunduğunu düşünüyorsanız öncelikle hangi borç ve dosya nedeniyle uygulandığını belirlemeniz gerekir. e-Devlet üzerinden icra dosyalarınızı ve GİB tarafından sunulan hizmetleri kontrol ederek mevcut durum hakkında bilgi edinebilirsiniz.

İcra takibi gibi süreçlerin yanı sıra beklenmedik durumlara karşı finansal güvence oluşturmak için sigorta seçeneklerini de değerlendirebilirsiniz. Türkiye Sigorta farklı ihtiyaçlara yönelik sigorta çözümleriyle kendinizi ve sahip olduğunuz değerleri çeşitli risklere karşı güvence altına almanıza yardımcı olur. İhtiyaçlarınıza uygun konut sigortası ya da diğer ürünleri inceleyerek geleceğinizi daha güvenli şekilde planlayabilirsiniz.

Haciz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça