Meme sağlığının korunmasında rutin kontroller ve doğru tarama metodları çok önemlidir. Mamografi gibi belirli yaş aralıklarında uygulanan taramalar, olası risklerin zamanında farkına varılmasına yardımcı olur. Bu yazımızda mamografinin ne olduğu, nasıl uygulandığı, çekim sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiği ve kimler için önerildiği gibi temel konuları detaylı bir şekilde ele alacağız.
Mamografi Nedir, Neden Çekilir?
Mamografi, meme dokusunun görüntülenmesini sağlayan ve düşük doz X-ışını ile uygulanan bir tarama yöntemidir. Elle yapılan muayeneler sırasında fark edilemeyecek kadar küçük değişimler ve kitleler bu yöntemle kolayca teşhis edilebilir. Meme kanseri gibi hastalıkların erken tanısı için kullanılan en etkili ve yaygın görüntüleme tekniklerinden biridir. Bu işlemle kist, kalsifikasyon, kitle gibi yapılar detaylıca değerlendirilir. Meme ağrısı, akıntı ya da cilt değişikliği gibi bulgular araştırılır. Bu işlem sayesinde meme asimetrileri, meme kanseri, kistler, kalsifikasyonlar, fibrokistik değişiklikler ve yağ nekrozu önceden tespit edilebilir. Bununla birlikte önceki meme filmiyle karşılaştırma yapılarak olası değişimler takip edilebilir. Düzenli taramalarla kanserin erken evrelerde teşhis edilmesi ve tedavi sürecinin daha etkili olmasını mümkün hale gelir.
Mamografi için Hangi Bölüme Gidilir?
Çekim için öncelikle bir sağlık kuruluşunun ilgili birimine başvurmanız gerekir. Bu işlem genellikle hastanelerin ya da tıp merkezlerinin radyoloji veya görüntüleme birimlerinde gerçekleştirilir. Bazı durumlarda kadın hastalıkları ve doğum ya da genel cerrahi polikliniklerinden yönlendirme de yapılabilir. Doktor değerlendirmesinden sonra gerekli görüldüğü takdirde adınıza bir randevu oluşturulur. Daha sonra rutin taramalar ya da kontrol amaçlı çekimler için ilgili branştan randevu alınır ve süreç planlı bir şekilde yürütülür.
Mamografi Kaç Yaşında Çekilir?
Yaş kriteri bireysel risk faktörlerine ve doktor değerlendirmesine göre farklılık gösterebilir. Genel uygulamada mamografi yaş aralığı 40 yaş ve üzeri kişileri kapsar. Ailesinde meme kanseri öyküsü olan ya da yüksek risk grubunda bulunan kişilerde ise bu işlem daha erken yaşlarda tavsiye edilebilir. Bu sebeple belirlenecek yaş sadece yaş kriterine bağlı değildir. Kişinin sağlık geçmişi de göz önünde bulundurulur.
Dünya Sağlık Örgütü meme kanseri riskini temel alarak mamografi yaşı ile ilgili şöyle bir sıralama yapar:
Orta Riskli Kadınlar:
40 yaş üzeri kadınlarda yılda 1 defa çekim yapılması önerilir.
40 yaşından önce şikayet yoksa rutin taramaya gerek görülmez.
Yüksek Risk Grubu:
Birinci derece akrabasında meme kanseri öyküsü olanlarda, BRCA1/BRCA2 gen mutasyonu taşıyanlarda ve yoğun meme dokusu bulunan kadınlarda başlangıç yaşı 30-35 olarak önerilir. Hekim değerlendirmesine göre yılda 1 ya da daha sık şekilde tetkik yapılması tavsiye edilir.
Mamografi Çekimi Ne Kadar Sürer?
Bu işlem çoğunlukla kısa sürede tamamlanır. Hazırlık süreciyle beraber değerlendirildiğinde, çekim ortalama 10-15 dakika sürer. Görüntüleme esnasında her iki meme için değişik açılardan çekim yapılır. Bu sırada görüntü kalitesini artırmak için memenin kısa süreli sıkıştırılması gerekebilir. Çekimin ardından günlük yaşama hemen dönmek mümkündür. İşlem adım adım şöyle uygulanır:
Hasta mamografi cihazının önünde ayakta durur.
Her iki meme de özel plakaların arasına yerleştirilerek etrafından hafifçe sıkıştırılır.
İşlem yaklaşık olarak 10-15 dakika kadar sürebilir.
Bu sırada acıdan ziyade geçici baskı hissi olabilir.
Hamilelik ve Emzirme Döneminde Mamografi Yapılır mı?
Çekime karar verilmeden önce eğer emziriyorsanız ya da hamileyseniz bunu doktorunuza bildirmeniz gerekir. Bu dönemlerde meme dokusu yoğun olduğu için yeterli kalitede görüntü elde edilemeyebilir. Doktorunuz meme ultrasonografisi ya da meme MR gibi yardımcı tetkikler yaptırmanızı önerebilir. Yine de bu tetkiki yaptırmanız gerekli görüldüyse süt dokusunun yoğunluğunu azaltmak adına emzirme sonrası çekim yaptırmanız tavsiye edilir. İşlem sonrası bebeğinizi emzirmenizde bir sakınca yoktur. Aynı durum meme ultrasonografisi ve MR için de geçerlidir. Bu işlemler sırasında alınan X ışınları anne sütüne etki etmez.
Mamografi Sonucu Kaç Günde Çıkar?
Sonuçlarının çıkış süresi, çekimin yapıldığı sağlık kuruluşuna ve değerlendirme sürecine göre değişebilir. Genellikle birkaç gün ile bir hafta arasında sonuçlar hazırlanır. Görüntüler radyoloji uzmanı tarafından incelenip raporlanır. Bazı özel sağlık kuruluşlarında mamografi sonuç sorgulama işlemini çevrimiçi sistemler aracılığıyla daha kısa sürede yapılabilir. Resmî hastanelerde ise rapor çıkış süresi yoğunluğa göre daha uzun olabilir.
Mamografi Kaç Yılda Bir Yapılır?
Kan tahlili, smear testi, görüntüleme işlemleri gibi bazı sağlık tarama testlerinin belirli aralıklarla tekrarlanması gerekir. Mamografi de bu işlemlerden biridir. Çekim sıklığı ve aralığı kişinin yaşına ve risk durumuna göre belirlenir. Genel taramada belirli bir yaşın üzerindeki kişiler için bu işlemin iki yılda bir yapılması tavsiye edilir. Bazı durumlarda ise doktor değerlendirmesine göre bu süre yılda bir olarak planlanabilir. Aile öyküsü olan ya da risk grubunda bulunan kişilerde daha sık kontrol yapılması gerekebilir. Bu sebeple işlem aralığı standart bir kurala göre değil, kişiye özel sağlık planı çerçevesinde tespit edilir.
Mamografi ile Alınan Işın Sağlığa Zararlı mıdır?
Bu tetkikte kullanılan ışın miktarı, oldukça düşük dozda olacak biçimde ayarlanır. Bu doz uluslararası güvenlik standartlarına uygundur. Mamografi makinesi, meme dokusunu detaylı görüntüleyebilmek için minimum seviyede X-ışını kullanacak şekilde tasarlanır. Bu yüzden alınan radyasyon dozu, günlük hayatta maruz kalınan radyasyona yakın düzeylerdedir.
Mamografi Yerine Ultrason Çekilmesi Mümkün müdür?
Ultrason, meme dokusunun değerlendirilmesinde yararlanılan önemli bir görüntüleme metodudur. Fakat her zaman bu tetkikin yerine geçmez. Bilhassa meme dokusu yoğun olan kişilerde ultrason, destekleyici bir işlem olarak tercih edilebilir. İşlemin yapıldığı cihaz ise kalsifikasyon gibi erken dönem bulguların tespit edilmesinde daha etkilidir. Bu sebeple iki metot genellikle birbirinin tamamlayıcısı olarak kullanılır. Hangi görüntüleme yönteminin daha uygun olduğu kişinin meme yapısı, yaşı ve doktor değerlendirmesine göre tespit edilir. Tarama ve tanı sürecinde doğru metodun seçilmesi oldukça önemlidir.
Mamografi Sırasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Çekim öncesinde ve sırasında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar, işlemin daha konforlu olmasına ve daha doğru sonuç vermesine yardımcı olur. Özellikle belirlenen mamografi yaş sınırı içinde yer alan kişiler, bu kurallara uyarak bir yandan gereksiz rahatsızlıktan kaçınırken diğer yandan görüntü kalitesini artırabilir. İşlem sırasında dikkat edilmesi gerekenler şöyle sıralanabilir:
Çekimden önce parfüm, losyon, krem kullanmaktan kaçının. Bu ürünler görüntüde leke oluşmasına yol açabilir.
Adet döneminin başında veya hemen öncesinde çekim yaptırmamaya özen gösterin. Meme hassasiyeti sebebiyle ağrı artabilir.
Yemek ya da su tüketiminde herhangi bir kısıtlama yoktur. Bu yüzden işlem öncesi önce aç olmanız istenmez.
Takı, kolye gibi göğüs bölgesine temas eden aksesuarları çıkarmanız gerekir.
İşlem sırasında belinizden yukarısında kıyafet olmaması gerekir. Bu nedenle elbise gibi tek parça kıyafetler giymemeye özen gösterin.
Doktorunuza aile öyküsü ya da önceki meme sorunlarınız hakkında bilgi vermeniz önemlidir. Daha önce çekim yaptırdıysanız doktorunuza göstermenizde fayda vardır.
İşlem sırasında göğsünüzü plakaya yerleştirmeniz istenir ve göğüs plakalar arasında sıkıştırılır. Bu işlem ortalama 3-5 saniye sürebilir. Rahatsızlık ve baskı hissedebilirsiniz. Eğer baskı dayanılmayacak gibi olursa teknisyene bu durumu bildirebilirsiniz.
Mamografi çekim anında nefesinizi tutmanız ve teknisyenin yönlendirmelerine uymanız sonucun doğru çıkması bakımından önemlidir.
Mamografi ile erken teşhis, meme kanseri gibi ciddi hastalıkların tedavisinde önemli ölçüde fark yaratır. Türkiye Sigorta, kadınlara has riskli hastalıklara yakalanmanız halinde yararlanabileceğiniz Kadınlara Özel Riskli Hastalıklar Sigortası ile zor günlerinizde de yanınızda yer alır. 18-64 yaş aralığındaki kadınların faydalanabileceği sigorta göz muayene paketi, check-up ve yılda bir defa 40 yaş ve üzeri kadınlar için ücretsiz mamografi hizmetlerini içerir. Bir yıl boyunca geçerli olan bu poliçe ile Türkiye Sigorta sağlık hizmetlerine kolay erişim ve yüksek güvence vadeder. Siz de Türkiye Sigorta ile sağlıklı bir geleceğe adım atın, hastalıklara karşı önleminizi alın.
Mamografi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Mamografi Tip C Ne Demek?
Tip C, meme dokusunun yoğun olduğu hallerde görüntülerin netleştirilmesi için ekstra dikkat ve özen gerektiren bir duruma karşılık gelir. Bu tip, daha detaylı görüntüleme teknikleri kullanılarak değerlendirilir.
Mamografi İçin Nereden Randevu Alınır?
Hastanelerin radyoloji bölümlerinden ya da özel tıp merkezlerinden randevu alınabilir. Ayrıca bazı sağlık sigortaları kapsamında online randevu sistemleriyle de başvuru yapılabilir.
Mamografi Sonrası Ağrı Ne Kadar Sürer?
İşlem sonrası ağrı genellikle kısa sürelidir ve hafiftir. Çoğu kişi için ağrı veya rahatsızlık hissi birkaç saat içinde geçer.
Mamografi Adetin Kaçıncı Günü Çekilir?
Adet bitiminden 5-10 gün sonra çekilmesi tavsiye edilir. Bu dönem meme dokusunun en az hassas olduğu zamandır. Görüntülerin daha net alınmasına yardımcı olur.
Araç Muayenesi güncel fiyatları ve ödeme detaylarını öğrenin.
B2B işleyişi ve stratejik uygulama yöntemleri. Merak edilen tüm detaylar.
2026 Gelir vergisi dilimlerini kolayca öğrenin.
Pasaport yenileme nasıl yapılır? Gerekli belgeler ve başvuru adımlarını öğrenin.
Güncel köprü ve otoyol geçiş ücretlerini bu içerikte bulabilirsiniz.
2026 pasaport ücretleri, başvuru adımları ve ödeme yöntemlerini öğrenin.