Topraksız (Hidroponik) Tarım Nasıl Yapılır?

Artan nüfus, azalan tarım arazileri, iklim değişikliği veya su kaynaklarının verimli kullanımı gibi faktörler geleneksel yöntemlerin yanında alternatif üretim modellerini de gündeme getirir. Bu modellerin başında ise hidroponik yani topraksız tarım gelir.

Toprağa gerek olmadan bitkilerin ihtiyaç duyduğu tüm besinleri kontrollü bir şekilde sunan yöntem sayesinde daha az alan kullanarak daha yüksek verim elde etmeniz mümkündür. Özellikle şehir yaşamında, seralarda ve kapalı alanlarda sürdürülebilir üretim yapmak isteyenler için topraksız tarım son derece cazip bir seçenektir.

Topraksız Tarım Nedir?

Topraksız tarım bitkilerin gelişimi için gerekli olan su, mineral ve besin maddelerinin toprak yerine özel besin çözeltileri aracılığıyla sağlandığı modern bir tarım yöntemidir. Bu sistemde bitki kökleri doğrudan besin çözeltisiyle temas eder ya da perlit, cocopeat veya kaya yünü gibi nötr ortamlar içinde gelişir. Geleneksel tarımda toprak bitkiye hem tutunma alanı hem de besin kaynağı sunar. Topraksız tarımda ise toprağın bu işlevi tamamen kontrol altına alınmış sistemler tarafından karşılanır. Böylece bitkinin ihtiyaç duyduğu elementler tam zamanında ve doğru oranlarda verilir. Bu yöntem:

Topraksız Tarım Nasıl Yapılır?

Topraksız tarım yaparken temel amaç bitkinin kök sistemini doğru ortamda tutmak ve ihtiyaç duyduğu besinleri kesintisiz şekilde sağlamaktır. Süreç genel şu şekilde ilerler:

Topraksız Tarım Sistemleri Nelerdir?

Topraksız tarım farklı ihtiyaçlara ve üretim ölçeklerine göre çeşitli sistemlerle uygulanır. Her sistemin kendine özgü avantajları bulunur.

Su Kültürü (DWC - Deep Water Culture)

Bu sistemde bitki kökleri sürekli olarak oksijenlendirilmiş besin çözeltisi içinde bulunur. Kökler doğrudan suyun içindedir. Basit kurulumu ve düşük maliyeti sayesinde marul gibi yeşil yapraklı bitkilerde tercih edilir. Evde topraksız tarım için son derece uygundur.

NFT (Nutrient Film Technique) - Besin Filmi Tekniği

NFT sisteminde besin çözeltisi eğimli boruların içinde ince film tabakası halinde akar. Bitki kökleri bu akıştan ihtiyaç duyduğu besinleri alır. Su ve besin tasarrufu oldukça yüksektir. Ticari üretimde sıkça tercih edilir. Köklerin sürekli oksijen alması sistemin avantajlarından biridir.

Damla Sulama Sistemi (Substrat Kültürü)

Bu yöntemde bitkiler perlit, cocopeat ya da kaya yünü gibi taşıyıcı ortamlara dikilir. Besin çözeltisi damla sulama ile köklere verilir. Domates, salatalık, biber veya çilek gibi meyve veren bitkiler için oldukça uygundur. Büyük ölçekli seralarda yaygın olarak kullanılır.

Akuaponik Sistem

Bu sistemde balıkların yaşadığı tanklardan çıkan atık su, bitkiler için doğal besin kaynağına dönüşür. Sudaki amonyak faydalı bakteriler sayesinde nitrat formuna çevrilip bitkiler tarafından kullanılır. Bitkiler ise bu besinleri alırken suyu temizler ve tekrar balık tankına gönderilmesini sağlar. Böylece kapalı devre bir ekosistem oluşur. Akuaponik sistem kimyasal gübre ihtiyacını azaltıp su tasarrufu sağlar. Hem balık hem de bitkisel üretimi aynı anda gerçekleştirmenize imkan tanır.

Aeroponik Sistem

Aeroponik sistemde bitki kökleri havada asılı kalır. Besin çözeltisi köklere sisleme yöntemiyle püskürtülür. Oksijenlenme maksimum seviyededir. Bu sayede büyüme hızı son derece yüksektir. Ancak sistem hassas olduğu için teknik bilgi ve düzenli bakım gerektirir.

Fitil Sistemi

Fitil sistemi en basit topraksız tarım yöntemlerinden biridir. Besin çözeltisi fitiller yardımıyla köklere taşınır. Elektrik ya da pompa gerektirmemesi nedeniyle küçük ölçekli ve hobi amaçlı üretimler için idealdir. Ancak büyük ve hızlı büyüyen bitkiler için yeterli olmayabilir.

Dikey Topraksız Tarım Sistemleri

Dikey topraksız tarım sisteminde bitkiler üst üste konumlandırılır. Alan kullanımı maksimum seviyeye çıkar. Şehir tarımı, konteyner üretimi ya da kapalı alan uygulamalarında sıklıkla tercih edilir. NFT veya damla sulama ile birlikte kullanılabilir.

Topraksız Tarım Nerede Yapılır?

Topraksız tarım klasik tarımın aksine verimli topraklara bağımlı olmadığı için çok farklı alanlarda uygulanabilir. Bu yöntemde önemli olan unsur toprak değil su, besin çözeltisi, ışık ve iklim kontrolüdür. Uygun teknik altyapı sağlandığında pek çok farklı mekanda üretim yapmanız mümkündür. Topraksız tarım serası kurulumu son derece yaygındır. Kontrollü sera ortamı sıcaklık, nem ve ışık dengesini ayarlamanıza imkan tanır.

Kapalı alan üretim tesisleri de oldukça yaygındır. Depolar, hangarlar, endüstriyel yapılar veya özel olarak tasarlanmış üretim tesisleri hidroponik tarım için uygundur. Bu tür alanlarda LED aydınlatma sistemleri kullanılarak tamamen kontrollü tarım ortamı oluşturulur. Topraksız tarım ayrıca şehir içi uygulamalarda da yapılır. Çatıda, terasta, küçük bahçelerde ya da balkonda topraksız tarım yapılabilir. Dikey sistemler sayesinde dar alanlarda dahi yüksek verim elde edebilirsiniz.

Topraksız Tarım Avantajları

Topraksız tarım pek çok önemli avantaj sunar:

Topraksız Tarım için Gerekli Malzemeler

Sağlıklı ve verimli şekilde topraksız tarım besinleri yetiştirmek için bazı temel ekipmanlara ihtiyaç duyulur. Sistem türüne göre detaylar değişse de topraksız tarım için gerekli malzemeler genelde şunlardır:

Topraksız Tarım ile Neler Yetiştirilir?

Topraksız tarım hızlı büyüyen ve kök yapısı uyumlu bitkiler için idealdir. En sık yetiştirilen topraksız tarım ürünleri şöyledir:

Topraksız (hidroponik) tarım modern tarım anlayışının verimli ve sürdürülebilir yöntemlerinden biri olarak öne çıkar. Daha az suyla daha fazla üretim yapmanıza olanak tanır. Doğru sistem, planlama ve düzenli kontrol ile hem bireysel hem de ticari ölçekte başarılı sonuçlar elde edebilirsiniz.

Siz de emeğinizi korumak, üretiminizi sürdürülebilir hale getirmek ve geleceğe güvenle bakmak için Türkiye Sigorta’nın sunduğu avantajlı çiftçime BES planı poliçelerine bakabilirsiniz.

Topraksız Tarım Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)