Güneş Lekesi Nedir? Nasıl Geçer?

Güneş lekesi cildin uzun süre ultraviyole ışınlara maruz kalması sonucunda görülen bir cilt sorunudur. Özellikle açık tenli ve hassas cilde sahip bireylerde ortaya çıkan cilt reaksiyonuna birtakım önlemlerle çözüm bulmak mümkündür. Doğal yöntemlerle birtakım çözümler olabileceği gibi cilt lekeleri için tıbbi tedavi de gerekebilir.

Güneş Lekesi Nedir?

Güneş lekesi cildin melanin pigmentini güneşin zararlı ışınlarından korunmak için gereğinden fazla salgılanması sonucunda oluşan bir reaksiyondur. Genellikle güneşe maruz kalan yüz, kol, el, sırtta güneş lekesi yaygın olarak görülür. Kahverengi, beyaz ya da sarı renkli olabilir. Melazma, çil ve solar lentigo en fazla görülen çeşitleridir. Herhangi bir sağlık riski olmamakla birlikte bir kozmetik sorun olarak görülebilir. Fiziki görünüşü etkilediğinden genellikle kremler, lazer tedavi gibi farklı uygulamalarla çözümlenebilir.

Güneş Lekesi Nasıl Olur?

Ciltte güneş lekesi sıcak havalarda uzun süre ultraviyole ışınlara maruz kalma sonucunda melanin pigmentinin aşırı ve düzensiz salgılanmasıyla oluşur. Bu cilt reaksiyonunun oluşumunda temel faktörler ise yaşlılık, hormonal değişimler, cilt hassasiyeti, genetik yatkınlık, kozmetik ürünler ve ilaçlar, ten rengi olarak sıralanabilir. Ultraviyole ışınlar cildin üst tabakasına nüfuz ettiğinde tene rengini veren melanosit hücrelerini uyandırır. Melanosit hücrelerinin ışınların zararlı etkilerini azaltmak için fazla melanin üretmesi sonucunda pigmentler derinin belirli bir bölgesinde yoğunlaşarak leke görünümü alır. Cilt lekeleri düz, oval şekilli kahverengi, beyaz, sarı ya da gri renkli olarak ortaya çıkabilir.

Güneş Lekesi Belirtileri

Cilt reaksiyonları türüne göre farklı belirtilere sahiptir. Bu cilt sorununda yaygın olarak görülen belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

Cilt lekelerinin olağandışı şekilde asimetrik olması, renk değiştirmesi, fazla büyümesi, konturlarının genişlemesi gibi durumlarda dermatolog ya da cildiyeye başvurulması gereklidir.

Güneş Lekesi Çeşitleri Nelerdir?

Güneşe bağlı cilt lekeleri melanin dağılımı ve oluşumuna göre farklı çeşitlere sahiptir. Güneş lekesi tedavisi de türüne göre gerçekleştirilir. En yaygın görülen cilt lekelenmeleri ise çiller, solar lentigo, melasma, aktinik keratoz ve idiyotik guttat hipomelanoz olarak sıralanabilir. Çiller çoğunlukla genetik yatkınlığı bulunan açık tenli çocuklara güneş lekesi küçük yaşlardan itibaren görülür. Yuvarlak, küçük ve kahverengi lekeler olan çiller kollar ve yüzde güneş lekesi pluşumu yoğun UV ışın maruziyeti ile belirginleşir, kış günlerinde ise kapalı havalarda sönükleşir. Solar lentigo ise yaşın ilerlemesiyle birlikte 40 yaş üstünde güneş etkisine bağlı ortaya çıkan cilt reaksiyonudur. Çillerin aksine yaz ve kış belirgindir. Melasma ise hamile kadınlarda ortaya çıkan güneşe bağlı cilt lekeleri olarak tanımlanabilir. Genellikle hamilelikteki hormonal değişikliklere bağlı olarak simetrik kahverengi güneş lekesi olarak ortaya çıkabilir. Aktinik keratoz ise uzun süreli güneş maruziyeti sonucunda oluşan sert, pullu, kabuksu cilt lekeleridir. İdiyopatik guttat hipomelanoz da bu lekenin bir diğer çeşididir. Diğer türevlerinin aksine beyaz güneş lekeleri olarak bilinir. Bacak ve kollarda küçük beyaz damlalar olarak görülür.

Güneş Lekesi Nasıl Geçer?

Bu tip cilt sorunlarına karşı evde bakım, lazer ya da tıbbi tedavi gibi yöntemlerden yararlanabilirsiniz. Cilt lekelenmelerini azaltmak için şu yöntemler uygulanır:

Cilt hastalıkları ve diğer önemli durumlarda esnek sağlık sigortası kapsamında ek sağlık hizmetlerinden faydalanabilirsiniz. 

Güneş Lekesinden Korunma Yolları Nelerdir?

Güneşe uzun süre maruziyet durumunda oluşan cilt lekelerinden korunmak için birtakım yöntemlerden faydalanabilirsiniz. Cilt reaksiyonlarını azaltmak için en temel yöntem güneş maruziyetini azaltmak olabilir. Bu nedenle sıcak havalarda ve yoğun güneşli günlerde dışarıda fazla zaman geçirilmemelidir. Eğer dışarıda fazla zaman geçirilecekse güneş gözlüğü, şapka, güneş kremi kullanılabilir. 

Ultraviyole ışınların zararını azaltmak için geniş spektrumlu UVA ve UVB ışınlarına karşı etkili koruma sağlayan kremleri tercih edebilirsiniz. Dışarı çıkmadan önce kremi en az 30 dakika önce cildinize uygulamalısınız. Ayrıca dışarıda uzun süre kalacaksanız güneş etkisinin yoğun olarak hissedildiği saatlerde 2-3 saat aralıklarla kremi yeniden sürmelisiniz. Dışarıdayken olabildiğince gölge yerleri seçmek cilt lekelerinin oluşumunu ve melanin pigmentinin salgılanmasını azaltabilir.

Yazın oluşan bu cilt reaksiyonuna karşı etkili çözümlerden biri de açık renkli, terletmeyen, nefes alan yapıda kıyafetleri tercih etmek olabilir. Koyu renkli kıyafetler yoğun güneş çeker. Ayrıca polyester kıyafetler yapılarından dolayı fazla terleme, güneş tutma gibi sorunlara yol açabilir. Pamuklu, keten açık renkli kıyafetler tercih ederek cildinizin güneş maruziyetini azaltabilirsiniz. 

Bunun yanı sıra bakım rutinlerinizde C ve E vitamini içeren serumlar kullanarak cildinizdeki lekelenmeye birtakım çözümler de bulabilirsiniz. C ve E vitamini içeren serumlar cildinize parlaklık ve aydınlık sağlayarak ultraviyole ışınların etkisini azaltabilir. Nitekim Hindistan cevizi, argan, jojoba gibi doğal bitkisel yağlar da aynı etkiye sahiptir. Doğal serumlar, krem, bitkisel yağlar ile cilt lekelerini azaltarak canlı ve parlak bir görünüm elde edebilirsiniz.

Güneş Lekesi Nasıl Anlaşılır?

Cilt lekelerinin güneş maruziyeti sonucu oluşup oluşmadığını anlamak oldukça kolaydır. Çil gibi cilt lekelerinin birtakım karakteristik özellikleri vardır. Buna bağlı olarak güneş lekeleri görsel ve yapısal özelliklerine göre anlaşılabilir. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir:

Genetik yatkınlık, cilt hassasiyeti nedeniyle uzun süredir lekelenme şikayetleriniz varsa doktora başvurmanız gerekebilir. Eğer cilt lekeleriniz yarısı diğer yarısıyla aynı değilse konturları keskin değilse, net anlaşılmıyorsa ve birden fazla içerisinde siyah, kırmızı, mavi gibi farklı renkler barındırıyorsa dermatologa başvurmanız oldukça önemlidir.

Tamamlayıcı Sağlık Sigortası ile Ek Sağlık Hizmetlerinden Faydalanın

Sağlık kontrollerinizi ve rutin check-up işlemlerini yaptırmak için Türkiye Sigorta’nın özel sağlık sigortası hizmetlerinden faydalanabilirsiniz. Ayrıca tamamlayıcı sağlık sigortası sayesinde rutin işlemlerin yanında ek sağlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. Tamamlayıcı sağlık sigortası kapsamında yüksek ücretler ödemeden SGK’nın anlaşmalı özel hastanelerden hizmet alabilirsiniz.

Güneş Lekesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular